23 апрельдән 26 апрельгә кадәр Татарстан Республикасы төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министрлыгы ярдәме белән «Казан ярминкәсе» күргәзмә үзәгендә 24 нче Халыкара махсуслашкан «ВолгаСтройЭкспо» һәм 23 нче махсуслаштырылган «Куркынычсызлык. Элемтә. Интернет» күргәзмәләре узачак. Казан, Татарстан Республикасыннан, шулай ук Рәссәйнең 20 шәһәреннән һәм регионыннан 100 компания төзелеш тармагының төп юнәлешләре буенча продукция тәкъдим итәчәк: төзелеш һәм бизәү материаллары, изоляция, төзелеш конструкцияләре, төзелеш һәм сәнәгать җиһазлары, инженерлык челтәрләре, йорт төзелеше, территорияне төзекләндерү, төзелеш-юл техникасы. Күргәзмә профильле берлекләр һәм ассоциацияләр катнашында бай эшлекле программа белән алып барыла.

Бүген Павлов Посадасында ТР Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министры урынбасары Илдус Насыровны визит белән кабул иттеләр. Кунакны шәһәр округы башлыгы Олег Соковиков шәхсән үзе кабул итте, шуннан соң эшлекле очрашуны район башлыгы урынбасары вазыйфаларын башкаручы Вадим Дубинский дәвам итте. Тәҗрибә алмашу кысаларында делегация Мәскәү өлкәсендә Worldskils Russia 2019 сайлап алу ярышларында булды. Шуны да билгеләп үтәргә кирәк, очрашу дустанә нотада узды, катнашучылар алга таба хезмәттәшлек мөмкинлекләре турында килештеләр.

Бүген иртән Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов Казанның тарихи үзәген һәм Казан елгасы яр буе урамын җәяү узып карады. Рөстәм Миңнехановны ТР Президенты Аппараты җитәкчесе Әсгать Сәфәров, ТР Президенты ярдәмчесе Олеся Балтусова, Татарстан Республикасы Прокуроры Илдус Нәфыйков, ТР төзелеш, архитектура һәм ТКХ министры Ирек Фәйзуллин, Казан мэры Илсур Метшин озата йөрделәр.

Муса Җәлил исемендәге Татар академия дәүләт опера һәм балет театры янындагы мәйданчыкта Рөстәм Миңнехановка шәһәрнең тарихи үзәгендә автомобильләр һәм җәяүлеләр агымнарын яңача бүлү схемасы тәкъдим ителде. Юл хәрәкәтен үзгәртү ярдәмендә Ирек мәйданы - Солтан-галиев мәйданы - Фукс ис. сквер арасына җәяүлеләр юлларын бәйләүче элемтәләр барлыкка киләчәк. Аңлатмаларны Казан мэры Илсур Метшин биреп барды. 

Аннан Рөстәм Миңнехановка Карл Маркс ур., 56/11 бинасын күрсәттеләр. "Дротоевский-Молотов йорты" объекты реконструкцияләнә, бу классицизм архитектурасы үрнәге 1837 елда архитектор Петонди проекты буенча төзелгән (федераль әһәмияткә ия мәдәни мирас объекты). Хәзерге вакытта бинаның кулланыш мәсьәләсе хәл ителә - берничә вариант бар. Аерым алганда, автор җырлары музеен, бардлар хәрәкәте һәм балалар иҗаты үзәген оештыру тәкъдиме дә яңгырады. 

Рөстәм Миңнеханов төзелеш экспертизасын узу мәсьәләсен хәл итәргә йөкләде. 

Киләсе объектлар Карл Маркс ур., 62, 64 адресы буенча урнашкан. Татарстан Республикасы Дәүләт сынлы сәнгать музее директоры Р.М. Нургалиева ике катлы бу биналарны музейга тапшыруны сорап мөрәҗәгать итте. Анда музей экспозицияләрен урнаштыру планлаштырыла. Рөстәм Миңнеханов Казан мэрына әлеге мәсьәләне өйрәнергә кушты. 

Карл Маркс ур., 70/10 бинасында Суриков ис. Мәскәү дәүләт сынлы сәнгать институты филиалы урнашкан. Хәзерге вакытта бинада ремонт эшләре бара. 

Аннары Рөстәм Миңнехановка Миллениум күпере астындагы территорияне куллану проектын тәкъдим иттеләр - биредә экстремаль спорт төрләре белән шөгыльләнү өчен яшьләргә парк оештыру тәкъдим ителә. Проект Подлужная урамын Горький исемендәге парк белән бәяләүне дә күзаллый. 

Кремль яр буе урамын караганда, Рөстәм Миңнеханов Миллениум күпереннән соң булган буш территорияләрдә футбол кырын ясарга тәкъдим итте. 

Шуннан Казан елгасы яр буенда Үзәк стадион каршындагы суга төшерүче баскычлар янында тагын бер территорияне яңарту презентациясе узды - Фестиваль кварталы. Казан елгасының бу ярларын әлегә шәһәр халкы кулланмый. Тиешле инфраструктура ясалса, биредә дә шәһәр халкы җәяү йөрер иде. Рөстәм Миңнеханов 15 көндә фикер алышу өчен проектны эшләп бетереп тәкъдим итәргә йөкләде. 

2019 елның 11-12 апрелендә Санкт-Петербург дәүләт архитектура-төзелеш университетында (СпбДАТУ) 08.04.01 «Төзелеш», «Су белән тәэмин итү һәм ташландык суларны агызу» профильләре (магистратура дәрәҗәсе) юнәлеше буенча Халыкара Студентлар олимпиадасының йомгаклау туры узды. Команда җитәкчесе - «Су белән тәэмин итү һәм ташландык суларны агызу» кафедрасының өлкән укытучысы Хисамиева Лилия Рәхимҗан кызы. Халыкара студентлар олимпиадасы нәтиҗәләре буенча 2 урынны КДАТУ студенты Кедрова Татьяна Владимир кызы алды! Катлаулы көрәштә безнең студентлар Ахмеров Салават Ралиф улы һәм Нуруллин Тимур Вәкил улы 08.04.01 «Төзелеш» юнәлеше буенча «Су белән тәэмин итү һәм ташландык суларны агызу» профиле Рәссәйнең иң көчле магистрлары унлыгына керде.

Министр хәбәр иткәнчә, Татарстанда Төркия Республикасы белән дустанә элемтәләрне югары бәялиләр. Бүген ТР Төзелеш, архитектура һәм ТКХ министры Ирек Фәйзуллин башкарма комитетның генераль директоры һәм рәисе Мехмет Тара җитәкчелегендә ENKA Inşaat ve Sanayi a. Ş компаниясе делегациясен кабул итте. Очрашуда шулай ук Татарстан Республикасы Транспорт һәм юл хуҗалыгы министры Ленар Сафин катнашты. Бүген Татарстан территориясендә «Kastamonu Entegre», «Sisecam», «Hayat Kimya», «Trakya Glass Rus», «Coskunoz», «Koluman», «Tirsan Kardan» һәм башка компанияләр эшли. Делегация белән әңгәмәдә Ирек Фәйзуллин билгеләп үткәнчә, Төркия Республикасы-Татарстанның төп чит ил партнерларының берсе. Очрашу Татарстан-Төркия багланышларының тулаем һәм төзелеш өлкәсендә алга таба актив үсешенә этәргеч булачагына ышаныч белдереп: «Без Төркия партнерларының безнең республикада сәламәтлек саклау объектларын төзүгә карата кызыксынуына өметләнәбез».Транспорт министрлыгы линиясе буенча юллар һәм кече күперләр проектлау һәм төзү өлкәсендә хезмәттәшлек перспективалары турында фикер алыштылар. Очрашу ахырында яклар эшне дәвам итү турында килештеләр һәм конкрет юнәлешләр буенча киләчәк хезмәттәшлек турында фикер алыштылар.

Программаны гамәлгә ашыра башлаганнан бирле республикада 27 модульле чаңгы базасы төзелгән инде. 2019 елда Татарстанда сигез чаңгы базасы төзелешенә 62 млн сумга якын акча тотылачак. Бу хакта ТР Төзелеш, архитектура һәм ТКХ Министрлыгында узган матбугат конференциясендә төзелеш комплексын үстерү идарәсе башлыгы Динар Сагдатуллин хәбәр итте. «Агымдагы елда бер модульнең бәясе-7 млн 681 мең сум. 2019 елга гомуми сумма — 62 млн сумга якын», - дип билгеләп үтте ул һәм әлеге суммага төзелеш тә, чаңгы базасын кирәкле барлык инвентарьлар белән тулыландыру да керә, дип өстәде. Мәсәлән, чаңгы базаларында тренер бүлмәләре, чаңгы саклау һәм эшкәртү бүлмәләре, ир-атлар һәм хатын-кызлар киенү бүлмәләре, санузеллар төзекләндереләчәк. Базалар чаңгы, ботинкалар, кар чаналары һәм башка күп нәрсә белән комплектланачак. 2019 елда яңа чаңгы модульләре республиканың Баулы, Биектау, Яшел Үзән, Мамадыш, Менделеевск, Мөслим, Питрәч һәм Чистай районнарында барлыкка киләчәк. Сәгъдәтуллин шулай ук программаны гамәлгә ашыруның 2 ел эчендә республикада 27 модульле чаңгы базасы — 2017 елда 11 база һәм 2018 елда 16 модуль төзелүен дә әйтте.

2019 елның 11-14 апрелендә 6ТВ03 төркеме студенты Малинов Дмитрий Олегович Рәссәй милли җыелма командасы составында Австралиянең Мельбурн шәһәрендә узган Global Skills Challenge 2019 һөнәри осталык буенча ярышларда катнашты. Global Skills Challenge 2019 ярышларында 500 катнашучы 24 компетенциядә көч сынашты. Дмитрийдан тыш, "Сантехника һәм җылылык" компетенциясе буенча ярышларда 9 ил: Франция, Тайпей, Бразилия, Австралия, Һиндстан, Кытай, Япония, Яңа Зеландия, Малайзия вәкилләре катнашты. 4 көн эчендә конкурс биреме нигезендә катнашучылар җылыту, салкын һәм кайнар су белән тәэмин итү, канализация системаларын монтажладылар. Каты көрәш һәм экспертларның катгый бәясе нәтиҗәсендә Дмитрий Япония вәкиленнән генә калышып, 2 нче урынны алды.

Питрәч районының Иске Шигали авылында «Царево утары» торак комплексында 160 урынга исәпләнгән «Ивушка» балалар бакчасы ачылды. 3 катлы бинаның гомуми мәйданы 3,9 мең кв.метр тәшкил итә. Проект-смета документлары «Армида»ҖЧҖ тарафыннан эшләнгән. «Балалар бакчасында барысы да таләпләргә туры килә, Җиһазлар Заманча. Барысы да югары дәрәҗәдә эшләнде дип уйлыйм», - дип белдерде «Ивушка» балалар бакчасы директоры Ксения Никитина. Ул шулай ук балалар бакчасының 8 төркемендә 2-7 яшьлек 160 бала шөгыльләнәчәк, дип сөйләде.

Сезнең йортта капиталь ремонт кайчан була? Капиталь ремонт нинди төрләрен үз эченә ала? Башкарылган эшләрнең сыйфаты канәгатьләндермәсә, кая мөрәҗәгать итәргә? Бу сорауларга ТР Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министры урынбасары Илдус Наил улы Насыйров җавап бирде.

Илдус Наил улы, капиталь ремонт программасы, аның ничек формалашуы турында сөйләгез әле?

Татарстанда 2014 елда күп фатирлы торак йортларны капиталь ремонтлау буенча төбәк программасы старт алды һәм ул 30 елга — 2043 елга кадәр исәпләнгән. Программага 16 577 йорт кертелгән-бу Татарстан Республикасының барлык күпфатирлы йортлары. Төбәк программасы ел саен актуальләштерелә (елга бер тапкырдан ким). Бу нәрсә өчен эшләнә? Авария хәлендәге, программадан төшеп калган йортлар да бар, аңа керә торган яңа төзелгән йортлар да бар. Мин бу программаны «хәрәкәтле» дип атар идем: ул көн саен эшкәртелә һәм ел саен төзәтелә. Аның белән тулырак Татарстан Республикасы төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министрлыгының рәсми сайтында танышырга мөмкин.

Ә бу елны караганда?

Быел кыска вакытлы планга яки башкача капиталь ремонт буенча еллык эш планына гомуми мәйданы 5,6 млн.кв. метр булган 42 районда 933 күпфатирлы йорт кергән. Финанслау күләме 5 млрд.805 млн. сум күләмендә билгеләнгән.

Программа ничек финанслана?

Күпфатирлы йортның һәр хуҗасы Торак кодексы нигезендә торакларны капиталь ремонтлауга акча түләргә тиеш. Хәзерге вакытта Татарстан Республикасында кертем суммасы бер квадрат метрга 5,85 сум тәшкил итә. «ТР торак-коммуналь хуҗалыгы Фондына» халыкның барлык акчалары җыела. Быел финанслау күләме 5 млрд. 805 млн. 213 мең сум, шул исәптән республика бюджеты 1 млрд. 023,47 млн. сум, муниципаль берәмлекләр - 1 млрд. 72,93 млн. сум, гражданнар акчасы -3 млрд. 708,81 млн. сум.

Һичбер муниципалитет республика акчасыннан башка калмый?

Барлык акчалар да халыктан җыелган акчага пропорциональ рәвештә бүленә. Подрядчы оешмаларны сайлап алу ничек башкарыла? Россия Федерациясе территориясендә 2018 елдан 615 номерлы Хөкүмәт карары гамәлдә. Подрядчы оешмаларны сайлап алу ысулы сизелерлек үзгәрде. Система ике баскычлы булды: подрядчы оешмаларны сайлап алу 2 этапта үткәрелә. Беренче этапта, министрлык электрон аукцион ярдәмендә подрядчылар реестрын формалаштыра, ә икенче этапта «ТР торак-коммуналь хуҗалыгы фонды» программаны формалаштырганнан соң подрядчы компанияләрне сайлап ала.

Рәссәй Төзелеш министрлыгы, РФ Үзәк банкы һәм Йорт.РФ белән бергә  өлешләп торак төзелеше объектларын проект финанславына эскроу счетларыннан файдаланып күчкәндә вәкаләтле банклар һәм төзүчеләрнең үзара хезмәттәшлегенең оптималь процедураларын билгеләү максатларында тәкъдимнәр эшләде. Бу хакта Рәссәй Төзелеш министрлыгы башлыгы Владимир Якушев 15 апрельдә Самарада проект финанславына күчүгә багышланган Сбербанк конференциясендә чыгыш ясаганда белдерде. Тәкъдимнәр Рәссәй Федерациясе субъектларына банк кредитлары хисабына финанслана торган эскроу счетларыннан файдаланып өлешләп төзү проектларын гамәлгә ашыручы төзүчеләр арасында һәм төзүчеләргә кредит бирүне гамәлгә ашыручы вәкаләтле банклар счетларыннан файдаланып тарату өчен җибәреләчәк. "Без проект финанславына күчкәндә банклар һәм төзүчеләрнең үзара хезмәттәшлегенең оптималь процедураларын формалаштыру өчен документ эшләдек. Процесста катнашучыларның барысы да төзелешне гамәлгә ашыруның яңа кагыйдәләренә күчкәндә бер парадигмада булуы һәм бер-берсе белән ничек эшләргә кирәклеген аңлавы мөһим. Бу безгә банк һәм төзүченең аралашу процедурасын үтә күренмәле һәм аңлаешлы итәргә ярдәм итәчәк», - дип билгеләп үтте Владимир Якушев.