Илдус Насыйров: «КФЙ капиталь ремонтлау программасын формалаштыру күпбаскычлы...»
Сезнең йортта капиталь ремонт кайчан була? Капиталь ремонт нинди төрләрен үз эченә ала? Башкарылган эшләрнең сыйфаты канәгатьләндермәсә, кая мөрәҗәгать итәргә? Бу сорауларга ТР Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министры урынбасары Илдус Наил улы Насыйров җавап бирде.
Илдус Наил улы, капиталь ремонт программасы, аның ничек формалашуы турында сөйләгез әле?
Татарстанда 2014 елда күп фатирлы торак йортларны капиталь ремонтлау буенча төбәк программасы старт алды һәм ул 30 елга — 2043 елга кадәр исәпләнгән. Программага 16 577 йорт кертелгән-бу Татарстан Республикасының барлык күпфатирлы йортлары. Төбәк программасы ел саен актуальләштерелә (елга бер тапкырдан ким). Бу нәрсә өчен эшләнә? Авария хәлендәге, программадан төшеп калган йортлар да бар, аңа керә торган яңа төзелгән йортлар да бар. Мин бу программаны «хәрәкәтле» дип атар идем: ул көн саен эшкәртелә һәм ел саен төзәтелә. Аның белән тулырак Татарстан Республикасы төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министрлыгының рәсми сайтында танышырга мөмкин.
Ә бу елны караганда?
Быел кыска вакытлы планга яки башкача капиталь ремонт буенча еллык эш планына гомуми мәйданы 5,6 млн.кв. метр булган 42 районда 933 күпфатирлы йорт кергән. Финанслау күләме 5 млрд.805 млн. сум күләмендә билгеләнгән.
Программа ничек финанслана?
Күпфатирлы йортның һәр хуҗасы Торак кодексы нигезендә торакларны капиталь ремонтлауга акча түләргә тиеш. Хәзерге вакытта Татарстан Республикасында кертем суммасы бер квадрат метрга 5,85 сум тәшкил итә. «ТР торак-коммуналь хуҗалыгы Фондына» халыкның барлык акчалары җыела. Быел финанслау күләме 5 млрд. 805 млн. 213 мең сум, шул исәптән республика бюджеты 1 млрд. 023,47 млн. сум, муниципаль берәмлекләр - 1 млрд. 72,93 млн. сум, гражданнар акчасы -3 млрд. 708,81 млн. сум.
Башкарылган эшләрнең сыйфатын кем тикшерә?
Йортта яшәүчеләр капиталь ремонт үткәрүне контрольдә тота аламы? Техник күзәтчелек, төзелеш контроле конкурс нәтиҗәсендә сайлап алына торган махсус предприятиеләр, оешмалар тарафыннан гамәлгә ашырыла. Моннан тыш, ТР Дәүләт торак инспекциясе күзәтчелек итә. Аның вәкилләре барлык муниципаль берәмлекләрдә дә бар, ул үзенең зона бүлекчәләренә ия. Һичшиксез, капиталь ремонтның төп контролеры милекче булып тора. Идарәче компания капиталь ремонт үткәрү алдыннан биредә яшәүчеләр җыелышын үткәрергә тиеш, анда алар эшләр исемлеге буенча үз тәкъдимнәрен җиткерә алалар. Аннары милекчеләрнең карары гомуми җыелыш беркетмәсе белән беркетелә. Әлеге документ муниципаль берәмлекнең башкарма комитетына бирелә.
Халык фикеренчә, капиталь ремонт начар эшләнсә, кая мөрәҗәгать итәргә була?
Региональ оператор, подрядчы оешмалар тарафыннан капиталь ремонт үткәрү буенча йөкләмәләрнең үтәлмәве яки тиешенчә үтәлмәве нәтиҗәләре өчен, КФЙ биналары милекчеләре алдында җавап тота. Әлеге сораулар килеп туган очракта, Татарстан Республикасында КФЙ капиталь ремонтының региональ операторына «ТР торак-коммуналь хуҗалыгы Фонды» КБОга мөрәҗәгать итәргә кирәк. Кайнар линия телефоны: 8 (843) 292-04-26.
Әгәр йортка инде бүген үк ремонт кирәк булса, график буенча ремонт 2029 елда гына планлаштырылган. Тизләтү өчен нәрсә эшләргә кирәк?
Программаны формалаштыру күпбаскычлы, ул ИК яки ТМШ тарафыннан Торак фондын мониторинглау системасына кертелә торган характеристикалар буенча формалаштырылган-программа нәкъ менә шулай формалаша. Барысы да теге яки бу йортның конструктив үзенчәлекләренә бәйле. Әйтик, фундаментның тузуы 70% тәшкил итә, димәк, ул элегрәк эләгә, әгәр 20% тузган булса - соңрак кичектерелә. Ремонт өчен идарәче оешмалар, башкарма комитетлар ел саен программалар формалаштыралар, аны раслыйлар, киләчәктә Татарстан Республикасы төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министрлыгына тапшыралар. Безнең ведомство муниципаль берәмлекләрнең башкарма комитетларының барлык программаларын җыеп, елга һәм алдагы 3 елга капиталь ремонтның кыска сроклы планын төзи. Шулай итеп, капиталь ремонт үткәрүне тизләтергә мөмкин.
Һичбер муниципалитет республика акчасыннан башка калмый?
Барлык акчалар да халыктан җыелган акчага пропорциональ рәвештә бүленә. Подрядчы оешмаларны сайлап алу ничек башкарыла? Россия Федерациясе территориясендә 2018 елдан 615 номерлы Хөкүмәт карары гамәлдә. Подрядчы оешмаларны сайлап алу ысулы сизелерлек үзгәрде. Система ике баскычлы булды: подрядчы оешмаларны сайлап алу 2 этапта үткәрелә. Беренче этапта, министрлык электрон аукцион ярдәмендә подрядчылар реестрын формалаштыра, ә икенче этапта «ТР торак-коммуналь хуҗалыгы фонды» программаны формалаштырганнан соң подрядчы компанияләрне сайлап ала.