ЯҢАЛЫКЛАР
Бүген ТР Төзелеш, архитектура һәм ТКХ Министрлыгында «Татарстан Республикасының күпфатирлы йортлары белән идарә итүче оешмалар бердәмлеге» YКО Ассоциациясе әгъзаларының гомуми җыелышы булды. Җыелыш эшендә Татарстан Республикасының идарәче оешмалары җитәкчеләре – YКО, ТР Төзелеш, архитектура һәм ТКХ министрлыгы, ТР Дәүләт торак инспекциясе, «ТР ТИБ» АҖ, «Татэнергосбыт» АҖ, муниципаль районнарның башкарма комитет вәкилләре катнашты. Җыелышны Совет рәисе Марат Гобәев ачты. Ул билгеләп үткәнчә, узган ел ТКХ оешмалары пандемия шартларында эшләгән, җыештыру вакытын арттырудан тыш, күп фатирлы йортларда гомуми файдалану урыннарын өстәмә дезинфекцияләү үткәрелгән һәм коммуналь комплекс предприятиеләрендә куркынычсызлык чаралары көчәйтелгән. «Шул ук вакытта торак-коммуналь хуҗалык алдында элеккечә үк мөһим бурычлар тора – җылыту чорына әзерлек, профилактик һәм ремонт эшләре. Болар барысы да гомуми икътисади активлык һәм кулланучыларның түләү дисциплинасы кимү фонында. Рәссәйлеләрнең торак-коммуналь хезмәтләргә уртача чыгымнар 2020 елның июнендә, ел башы белән чагыштырганда, 31% ка кимегән, шул исәптән, 2021 елга кадәр ТКХ буенча түләмәгән өчен пеняны гамәлдән чыгару турында Хөкүмәт карары фонында. Шуңа карамастан, безнең барлык идарәче оешмалар да куелган бурычларны уңышлы үтәделәр», - диде Марат Гобәев. Аннары хисап доклады белән «Татарстан Республикасының күпфатирлы йортлар белән идарә итүче оешмалар бердәмлеге» YКО Ассоциациясе генераль директоры Нәзиф Фатыйхов чыгыш ясады. ТР Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министры урынбасары Илдус Насыров үз чыгышында барлык катнашучыларга рәхмәт белдерде: «Пандемия шартларында эшләвебезгә нәкъ бер ел һәм торак-коммуналь комплексның тотрыклы эшен тәэмин итү өчен нинди хезмәт уйлап табабыз. Бу өлкәдә эшләүчеләрнең барысына да рәхмәт белдерәсем килә». Чара ахырында идарәче оешмалар җитәкчеләре һәм вәкилләре дипломнар белән бүләкләнде.
26 апрельдән 30 майга кадәр татарстанлылар 2022 елда төзекләндереләчәк җәмәгать киңлекләре һәм ишегаллары өчен тавыш бирүдә катнаша, шулай ук Казансу елгасының үсеш стратегиясе буенча фикер калдыра алалар. Сораштыру Татарстан Республикасы дәүләт һәм муниципаль хезмәтләр Порталында уздырылачак, тавыш бирүне шулай ук КФҮтә узарга мөмкин булачак. Бу хакта матбугат конференциясендә ТР Төзелеш, архитектура һәм ТКХ министрының беренче урынбасары Алексей Фролов сөйләде. ТР Дәүләт хезмәтләре порталында да, соңгы яңартуны куеп, «ТР Хезмәтләре» кушымтасында да тавыш бирергә мөмкин булачак. Хәзер порталны 2,5 миллионнан артык татарстанлы файдалана, дип журналистларга ТР Дәүләт идарәсенең Цифрлы үсеш, мәгълүмати технологияләр һәм элемтә министрының беренче урынбасары Илья Начвин хәбәр итте. Алексей Фролов, үз чиратында, мондый мөмкинлекләре булмаган кешеләргә, ә бу, кагыйдә буларак, өлкән буын вәкилләре сервисны файдаланырга һәм тавыш бирергә булышырлар, дип өстәде – волонтерлар республиканың тугыз шәһәрендә һәм районында эшләячәк. Казанда ярдәм сорап Совет бүлегенә (Җиңү проспекты, 214), Көньяк бүлегенә (Җиңү проспекты, 100), Дәрвишләр бүлегенә (Главная ур., 60) һәм Вахитов бүлегенә (Достоевский ур., 35/10) мөрәҗәгать итәргә мөмкин булачак. Ул билгеләп үткәнчә, соңгы 6 елда Татарстанда 400дән артык территория төзекләндерелгән, шул исәптән милли проект кысаларында да. 2022 елда җәмәгать пространстволарын төзекләндерү буенча тавышка, ә бу-сораштыруның беренче блогы, бөтен республикадан 201 объект: бер муниципалитеттан 2-3, башкаларыннан 10дан артык чыгарылган. Кайберәүләр инде узган елларда төзекләндерелә башлаган, 2-3 чиратны тормышка ашыру өчен тавыш бирергә мөмкин, ә икенчеләре программада беренче тапкыр катнашачак. «Тавыш бирү процессына безнең республикада яшәүчеләрне мөмкин кадәр күбрәк җәлеп итәсе килә", - дип белдерде министр урынбасары.
2021 елның 22 апрелендә ТР Төзелеш Министрлыгында Татарстан Республикасында төзелештә BIM-технологияләр кертү буенча заказчылар өчен семинар узды. Семинарны оештыручы - «Татарстан Республикасының төзелеш һәм архитектура буенча дәүләт экспертизасы һәм бәя кую идарәсе» ДАУ. Семинарда республиканың заказ бирүчеләре, техник заказ бирүчеләре, проект оешмалары, төзелеш оешмалары, дәүләт һәм муниципаль хезмәткәрләре катнашты. Семинарны «Татарстан Республикасының төзелеш һәм архитектура буенча дәүләт экспертизасы һәм бәя кую идарәсе» ДАУ башлыгы Мәҗит Салихов ачты. «Безнең ТР Төзелеш министрлыгы йөкләмәсе буенча без укыту программалары эшләдек. Безнең республикада, шул исәптән «Татарстан Республикасының төзелеш һәм архитектура буенча дәүләт экспертизасы һәм бәя кую идарәсе» ДАУ базасында гамәлгә ашырыла торган яңа белем бирү юнәлешенең максаты – төзелеш тармагында проект белән идарә итү күнекмәләренә өйрәтү, алар хәзерге шартларда төзелеш белән шөгыльләнүчеләргә кирәк. Проектлаучылар белән бергә түгәрәк өстәлләр уздырабыз, Рәссәй программалары белән тәэмин ителешне өйрәнәбез, укыту программаларына мониторинг ясыйбыз, әлеге тема буенча киңәшмәләрдә, форумнарда һәм вебинарларда катнашабыз, барлык заказчыларга һәм мөрәҗәгать итүчеләргә Проект документларына экспертиза үткәрү процедурасында ярдәм итәбез», - дип хәбәр итте Мәҗит Салихов. Спикерлар булып Татарстан Республикасында BIM өлкәсендә әйдәүче практикалар – «Татарстан Республикасының төзелеш һәм архитектура буенча дәүләт экспертизасы һәм бәя кую идарәсе» ДАУ, «АБ1 архитектура бюросы» ҖЧҖ, «ТИГП» ДУП, «СиСофт Казан» ҖЧҖ, шулай ук Санкт-Петербург дәүләт экспертизасы һәм Renga Software үзәгенең (Мәскәү шәһәре) чакырылган экспертлары чыгыш ясады.
Бүген Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов Казанда берничә объект төзелеше барышы белән танышты. Шулай итеп, ул озак төзелүчеләрнең берсе – Достоевский ур., 57 адресы буенча күп фатирлы торак йорт төзелешен тикшерде.
Татарстанда «Экология» илкүләм проекты һәм «Катв коммуналь калдыклар белән эш итүнең комплекслы системасы» төбәк проекты нигезендә салынган күрсәткечләргә максималь тиз ирешергә планлаштыралар. Бу хакта бүген журналистларга ТР Төзелеш, архитектура һәм ТКХ министрының беренче урынбасары Алексей Фролов хәбәр итте. «Төп максат-илкүләм проект тарафыннан салынган күрсәткечләргә максималь тиз ирешү. Бу сортланган калдыкларның өлешен 2030 елга 100%ка кадәр арттыру. Моның өчен тиешле инфраструктура булдырырга, аерым җыю кертергә, барлык калдыкларны сортировкалау аша үткәрергә, утильләштерү объектларын формалаштырырга кирәк. Могҗизалар булмый, барлык бурычларга да финанслау кирәк», - диде ул. «Федераль дәрәҗәдә норматив базаны үзгәртү һәм реформага тискәре мөнәсәбәтне киметү, калдыклар барлыкка килүчеләр һәм региональ операторлар арасындагы мөнәсәбәтләрдә киеренкелекне бетерү өчен без максималь конструктив тәкъдимнәребез белән килербез дип өметләнәм», — диде Фролов. Татарстан каты коммуналь калдыклар белән эш итүнең яңа системасына 2019 елның 1 гыйнварыннан күчте. Төбәктә ике төбәк операторы билгеләнгән. Көнчыгыш зона буенча регоператор статусы «Гринта» ҖЧҖ компаниясенә, ә Көнбатыш зона буенча «ПЖКХ» идарәче компаниясе»ҖЧҖгә бирелде. Ел саен республикада 1,7 млн тоннага якын калдык барлыкка килә. Хәзерге вакытта чүп-чарның уртача 6-8% сортлана. Калдыклар белән эш итүнең комплекслы системасын формалаштыру Рәссәй Президенты Владимир Путинның «май указлары» нигезендә эшләнгән «Экология» милли проекты кысаларында алып барыла.
Республикада торак төзелеше программасын гамәлгә ашыру кысаларында быел 2 млн 670 мең квадрат метр торак тапшыру планлаштырыла. Тулаем республика буенча план 35%ка үтәлгән. Бүген бу хакта Татарстан Республикасы Хөкүмәте Йортында узган республика киңәшмәсендә Татарстан Республикасы төзелеш, архитектура һәм ТКХ министры Марат Айзатуллин хәбәр итте.
Киңәшмәне барлык мунициципаль районнар белән видеоконференцэлемтә режимында Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов уздырды. Киңәшмәдә шулай ук Татарстан Республикасы Премьер-министры Алексей Песошин да катнашты.
Министр билгеләп үткәнчә, быел файдалануга тапшыру планлаштырылган гомуми торак күләмендә социаль ипотека якынча 10% яки 280 мең квадрат метр тәшкил итә. Бүгенге көндә 1381 фатирга 36 йорт (планның 27%ы) төзелгән. Тагын 74 йорт әзер диярлек. План буенча 161 йортны тапшыру каралган.
Коммерцияле төзелеш линиясе буенча гомуми мәйданы 1 млн 200 мең квадрат метр булган 164 йорт файдалануга тапшырылырга тиеш. 57 йорт төзелгән инде. Калган 107 күп фатирлы йортның 48е әзер диярлек, 37се уртача әзерлектә, 22 йортның өчтән бер өлеше әзер.
План үтәлешенең иң зур проценты индивидуаль торак төзелеше линиясе буенча теркәлгән: файдалануга тапшырырга планлаштырылган 8 мең 330 йортның 4 мең 233е әзер (планның 51%ы).
Җирлекләрнең башкарма комитетлары (Советлары) биналары (урыннары) төзелеше программасы буенча 13 объект төзү каралган. Төзелеш-монтаж эшләре 16%тан артык башкарылган.
Быел стационар төзү программасына кертелгән бердәнбер объект (Чистай РҮХ) 31%ка әзер.
Сыер абзарлары һәм сарык фермалары төзү программасы буенча эшләр башланган. Әлегә программага кертелгән 7 объектның 1сендә эшләр Ютазы районында бара. Аның буенча үтәлеш 60% тәшкил итә. Силос-сенаж траншеялары төзелеше дә бара. Эшләр 67 объектның 8ендә (Саба, Тукай, Ютазы, Актаныш) бара. 4 объект буенча эшләр тәмамланган (Актаныш районында 3 объект һәм Тукай районында 1 объект). Гомуми үтәлеш 16% тәшкил итә.
Министр шулай ук илкүләм проектлар линиясе буенча төзелә яки реконструкцияләнә торган объектлар турында да сөйләде. Әйтик, «Торак» федераль проектының торак төзелешен үстерү программаларын стимуллаштыру чараларын гамәлгә ашыру кысаларында быел 1,5 мең урынга исәпләнгән мәктәп төзелеше тәмамланачак. Беренче укучыларны ул инде быел кабул итәчәк, объект 96%ка әзер («Арт-Сити» торак комплексында).
«Торак» һәм «Хатын-кызлар мәшгульлегенә ярдәм итү» федераль проектлары кысаларында 16 балалар бакчасы төзелеше планлаштырылган. Эшләр 26%ка башкарылган.
«Балалар сәламәтлеген үстерү» федераль проекты буенча ТР Сәламәтлек саклау министрлыгының Балалар Республика клиник хастаханәсе территориясендә балалар онкологиясе, гематология һәм хирургия үзәген төзү бара, ул шулай ук быел тапшырылачак. Бүгенгә эшләр 67%ка башкарылган.
«Спорт – тормыш нормасы» федераль проекты буенча Кукмара шәһәрендә универсаль спорт залы төзелә, эшләр күләме 47%ка үтәлгән.
Марат Айзатуллин контроль-күзәтчелек чаралары нәтиҗәләре турында аерым сөйләде. Дәүләт төзелеш күзәтчелеге ел башыннан 353 тикшерү үткәргән, шуның нәтиҗәсендә 2 млн 220 мең сумлык карар чыгарылган. Үзлегеннән җайга салынучы оешмалар 535 тикшерү үткәргән. Дәүләт программалары кысаларында төзелә торган объектларга ТР ДТИИ тикшерү белән 424 тапкыр чыккан. Министр билгеләп үткәнчә, контроль-күзәтчелек чаралары барышында ачыкланган бозулар шактый оператив рәвештә бетерелә: 325 хокук бозу очрагының 313е.
Санитар-экологик ике айлык кысаларында ТР Төзелеш министрлыгы Дәүләт төзелеш күзәтчелеге инспекциясе белән берлектә «Чиста төзелеш» чарасы үткәрә. 1 апрельдән 12 апрельгә кадәр барлыгы ТР Дәүләт төзелеш күзәтчелеге инспекциясе тарафыннан 28 тикшерү уздырылган, 15 хокук бозу очрагы ачыкланган.
Рөстәм Миңнеханов үз чиратында билгеләп үткәнчә, территорияләрне санитар чистарту һәм төзекләндерү буенча чаралар республиканың барлык муниципалитетларында да оештырылырга тиеш. "Күзәтчелек органнары тарафыннан 14 апрельгә 710 хокук бозу очрагы ачыкланган, төп өлеше бетерелгән инде. 552 беркетмә төзелгән, штрафлар салынган. 342 рөхсәтсез калдыклар ташлау урыны ачыкланган, шуларның яртысы бетерелгән», - диде ул.
Ул шулай ук искәрткәнчә, 24 апрельдә шәһәр һәм районнарда республика өмәсе үткәрү планлаштырылган.
26 апрельдә Татарстан Дәүләт хезмәтләре порталында һәм «ТР Хезмәтләре» мобиль кушымтасында 2022 елда төзекләндереләчәк объектлар өчен тавыш бирү башлана. Хәзер, җәмәгать киңлекләреннән тыш, республика халкы «Безнең ишегалды» республика программасы кысаларында реконструкцияләнәчәк топ-200 ишегалдын билгели, шулай ук Казансу елгасын үстерү стратегиясен гамәлгә ашыру кысаларында өстенлекләрне сайлый алачак. Иң күп тавыш җыйган иҗтимагый киңлекләр һәр районда «Уңайлы шәһәр мохите формалаштыру» Федераль программасы буенча төзекләндереләчәк, ә менә ишегалларын сайлаганда, муниципаль берәмлекләрдә яшәүчеләрнең активлыгы һәм якын-тирә күпфатирлы йортларда яшәүчеләр саны исәпкә алыначак. Тавыш бирү механизмы бик гади: гражданин үз муниципаль районын сайларга, киләсе адым – аның фикеренчә, аларны төзекләндерергә кирәк булган җәмәгать мәйданы һәм ишегалды өчен үз тавышыңны бирергә тиеш. Тавыш бирүдә бер генә тапкыр катнашырга мөмкин булачак. 2022 елгы төзекләндерү объектлары өчен тавыш бирү 30 майга кадәр дәвам итәчәк. Аның төп бурычы - торак пунктларны яшәү өчен уңайлырак итү генә түгел, ә иң мөһиме – бу процесска халыкны җәлеп итү.
Яңа төзелешкә ипотеканы субсидияләү программасы Рәссәй Президенты Владимир Путин кушуы буенча 2020 елның апрелендә, коронавирус инфекциясе таралу фонында, төзелеш тармагына ярдәм итү һәм торак алу мөмкинлеген тәэмин итү максатыннан эшләтеп җибәрелде. РФ Хөкүмәте Рәисе урынбасары Марат Хөснуллин белдергәнчә, ташламалы ипотека программасын эшләтеп җибәрүдән башлап, банклар 6,5% белән 1,337 трлн сумга 450 мең кредит биргән. Ташламалы ипотека географиясе иң киң, программада Рәссәй Федерациясенең 85 субъектында яшәүчеләр катнашты. Иң кирәкле ташламалы ипотека Санкт-Петербург, Мәскәү, Мәскәү өлкәсе, Краснодар крае, Свердловск өлкәсе, Төмән өлкәсе, Ростов өлкәсе, Татарстан Республикасы, Башкортостан Республикасы, Новосибирск өлкәсендә булды. «Без ташламалы ипотека программасы илнең барлык төбәкләрендә дә кешеләр өчен бик кирәкле булуын күрәбез. 2021 елда гына да 335 млрд. сумлык 100 мең кредит бирелгән, кредитның уртача күләме якынча 3 млн.сум тәшкил итә», – дип шәрехләде РФ төзелеш һәм ТКХ министры Ирек Фәйзуллин. Программаны эшләтеп җибәрү торак базарында яңа төзелеш күләмнәре артуны тәэмин итте: агымдагы елның 3 аенда бирелгән торак төзелешенә рөхсәтләр мәйданы 2020 елның I кварталындагы шундый ук күрсәткечтән 54%ка арткан.
2020 елда Татарстанның төзелеш индустриясе предприятиеләре тарафыннан төяп җибәрелгән продукция күләме 33 млрд. сум тәшкил итте. Кирпеч җитештерүче җирле предприятиеләр һәм республика төзелеш министрлыгы вәкилләре чираттагы очрашуы архитектура-төзелеш университеты базасында узды. Чара кысаларында катнашучылар өчен татарстан кирпеч продукциясе экспозициясе оештырылды. Күргәзмәдә шулай ук Казан шәһәренең баш архитекторы Илсөяр Төхвәтуллина да булды. Очрашуны ачып, ТР Төзелеш, архитектура һәм торак – коммуналь хуҗалык министры урынбасары Илшат Гимаев билгеләп үткәнчә, төзелеш тармагына, шул исәптән төзелеш материаллары сәнәгатенә, фән белән бергә үсәргә кирәк, очрашу үткәрү урыны очраклы гына сайланмаган-КДАТУның «Technology» төзелеш материаллары һәм технологияләре фәнни-белем бирү үзәгендә фәнни тикшеренүләрнең киң спектры уздырыла. Аерым алганда, үзәктә минераль, битум һәм полимер материаллар һәм бәйләүче материаллар нигезендә төзелеш материалларын алу һәм модификацияләү өлкәсендә эш алып барыла. Ул искәрткәнчә, Татарстан бүген Рәссәй Федерациясендә иң эре региональ төзелеш индустриясе челтәрләренең берсе, аның составында төп төзелеш продукциясен чыгару буенча 415 предприятие бар. 2020 елда республика төзелеш материаллары сәнәгате предприятиеләре тарафыннан төяп җибәрелгән продукция күләме 33 млрд. сум тәшкил итте. Җирле җитештерүчеләр Татарстанның төзелеш комплексының барлык ихтыяҗларын да кысрыклап чыгара.
Күргәзмә 16 апрельгә кадәр барачак.